Zavod za informatiku i statistiku KS

Linux desktop u Kantonu Sarajevo

Pored standardno korištenog Windows klijenta konfigurisanog na principu Standardne radne stanice, u Kantonu Sarajevo je, pored više Linux servera, kao klijent u upotrebi i Linux desktop operativni sistem. 

Radi se o ekvivalentu Windows radne stanice koju pokreće Ubuntu Desktop 12.04 LTS sa Cinnamon korisničkim sučeljem (interface) za standardne, ili Xfce sučeljem za slabije i starije računare.

Razlog za odabir Ubuntu LTS OS bio je izuzetna stabilnost, dugoročna podrška, postojanje drajvera za komponente računara i periferne uređaje kao što su štampači, te široka korisnička baza, tako da je teško naći problem koji neko drugi već nije riješio. Što se tiče korisničkog interfejsa, Cinnamon, odnosno Xfce, se pokazao kao najlakši prijelaz za korisnike naviknute na Windowse.

Računari su integrisani u domenu pomoću Centrify Express programa, tako da se korisnici prijavljuju sa svojim računom iz Aktivnog direktorija i pristupaju Windows mreži na isti način kao da koriste Windows desktop operativni sistem.

Za centralizirano upravljanje radnim stanicama koristi se Puppet Open Source softver, tako da je osigurano automatsko podešavanje konfiguracije i instalacija standardnih programa s jednog mjesta, uz minimalnu intervenciju informatičara. 

Posebna prednost je što su i na Linux platformi dostupni oni isti najvažniji programi koji se koriste na Windows platformi, po konkretnom spisku softvera Standardne radne stanice (uredski paket, preglednici, komunikacija...). Za ostale potrebe postoji i odabran je ekvivalentni program.

Pregled softverskog i hardverskog inventara se ostvaruje pomoću Glpi i dodatka FusionInventory.

Ove aktivnosti ne predstavljaju potpunu zamjenu postojećih Windows računara sa Linux računarima, ali daju izvrsnu alternativu u slučajevima kao što su slabije hardverske karakteristike računara, problem sa licencom za Windows OS, zamjenu zastarjelog OS kao što je Windows XP, zamjenu problematičnog OS kao što je Windows Vista, te opremanje nove ili zasebne organizacione cjeline.

Trenutno u mreži Kantona Sarajevo 1% korisničkih računara pokreće Linux OS. Kada su u pitanju serveri, Linux OS pokreću 40% od ukupnog broja servera. Zanimljiv je i podatak da je trenutno dva puta više virtuelnih nego fizičkih servera, a odnos bi bio i znatno veći kada bi se smanjio broj lokacija na kojima se nalaze kantonalne organizacije.